وقتی دندان سیاه میشود، گاهی حتی در حد یک نقطه، یعنی زنگ خطر به صدا درآمده است! چرا؟ چون علت سیاه شدن دندان از داخل به پوسیدگی دندان مرتبط است. وقتی مینای دندان در اثر فعالیت باکتریها آسیب میبیند، ساختار داخلی دندان تحت تاثیر قرار میگیرد و بهتدریج تغییر رنگ پیدا میکند. این فرایند اغلب ناشی از تجمع باکتریها و تولید اسیدهایی است که از قندها و کربوهیدراتهای مصرفی حاصل میشوند. در این مقاله میخواهیم بهطور مفصل درباره این موضوع و راههای پیشگیری و درمان صحبت کنیم. با ما همراه باشید.
تفاوت تغییر رنگ سطحی و داخلی دندان چیست؟
تغییر رنگ سطحی دندان میتواند ناشی از مصرف نوشیدنیهای تیره مانند چای باشد؛ اما علت سیاه شدن دندان از داخل معمولاً یک مشکل ریشهای است که باید پیدا و درمان شود. با نگاهی به جدول زیر با تفاوتهای این دو نوع تغییر رنگ آشنا میشوید:
دلیل بروز | علائم | مشکل |
ناشی از مصرف مواد غذایی، بالا رفتن سن | لکههای زرد و قهوهای | تغییر رنگ سطحی |
پوسیدگی، مصرف دارو یا خونریزی داخلی دندان | سیاهی دندان از مغز | تغییر رنگ درونی |
تغییر رنگ سطحی (بیرونی)
با افزایش سن، مینای دندان تحلیل میرود و این موضوع باعث زردی دندانها میشود. ازطرفدیگر مصرف تنباکو و نوشیدنیهای تیره مانند قهوه و چای روی ایجاد لکههای قهوهای تاثیر میگذارد. این مشکل با درمانهای جزئی و راهکارهای مراقبتی برطرف میشود.
تغییر رنگ داخلی (درونی)
علت تغییر رنگ داخلی دندان میتواند مشکلات جدی مانند عفونت یا پوسیدگی باشد. سیاهی دندان از مغز، در هر سنی رخ میدهد و علائم نامطلوبی مانند حساسیت دندان و بوی بد دهان را بههمراه دارد. علت این اتفاق باید توسط دندانپزشک تشخیص داده شود تا پزشک بتواند بهترین راه درمان را تجویز کند.
علتهای اصلی سیاه شدن دندان از داخل چیست؟
سیاه شدن دندان از داخل یک مشکل حاد است که دلیل آن باید پیدا شود تا پزشک بتواند آن را درمان کند؛ اما چه دلایلی باعث بروز این مشکل میشوند؟ در ادامه علتهای اصلی سیاه شدن دندان از داخل را معرفی میکنیم.
پوسیدگیهای عمیق
مهمترین دلیل سیاهی داخل دندان، پوسیدگی آن است. وقتی پوسیدگی دندان درمان نشود، عاج و مینای آن آسیب میبیند. این مشکل شرایطی فراهم میکند تا باکتریها راحتتر به عمق دندان نفوذ کنند. درنهایت دندان بهتدریج از درون سیاه میشود.
خونریزی داخلی دندان یا ضربه
دندان یک بافت نرم و زنده بهنام پالپ دارد که از بافت همبند، رگهای خونی و اعصاب تشکیل شده است. آسیب دیدن دندان میتواند باعث خونریزی داخلی شود. گاه این خون باعث تیرگی دندان خواهد شد.
گاهی نیز شدت ضربه آنقدر زیاد است که رگهای خونی و عصبها از کار میافتند. به این شرایط در اصطلاح مرگ دندان گفته میشود. دندانی که مرده باشد از درون سیاه خواهد شد. این مشکل حتی ممکن است حین انجام خدمات درمانی رخ دهد. پس باید در انتخاب دندانپزشک با مهارت، نهایت دقت را خرج کنید.
عصب کشی و دندان ریشه ناقص
عصبکشی یک راهکار درمانی است و وقتی مورد استفاده قرار میگیرد که ریشه دچار عفونت شده باشد، دندان آسیب ببیند یا اینکه دندان بمیرد. اگر عصبکشی و درمان ریشه بهدرستی انجام نشود، میتواند باعث سیاه شدن داخل دندان شود.
در این راهکار درمانی، پزشک باید تمام بافت مرده و عفونی را بردارد. درصورتیکه این کار بهدرستی انجام نشود، دندان بهمرور تیره میشود. اگر سیاهی زیاد و همراه با درد باشد، مجدد باید از خدمات درمان ریشه استفاده کنید.
پرکردگیهای فلزی قدیمی (آمالگام)
آمالگام یک فلز پرکننده است که در درمان مشکلات دندان مورد استفاده قرار میگیرد. وقتی مدت زیادی از پرکردن دندان شما بگذرد، احتمال میرود که آمالگام یا روکش قدیمی دچار خوردگی شود و اطراف دندان را تیره کند. بهعبارتی، درمان قدیمی میتواند علت سیاه شدن دندان از داخل باشد.
مصرف داروها
رایجترین دارویی که در دوران کودکی و نوجوانی مصرف میشود، تتراسایکلین است. این دارو بهطور مستقیم روی رنگ دندانها تاثیر میگذارد و احتمال تیره شدن آنها را افزایش میدهد. علت دیگر به مصرف داروهای ضدافسردگی و آنتیهسیتامینها برمیگردد.
مشکلات ژنتیکی یا مینای ضعیف
اگر هیچ دلیل منطقی برای سیاه شدن دندان وجود نداشت، احتمالاً دلیل بروز این مشکل وراثت است. بهخصوص اگر در خانواده شما این مشکل بهوفور دیده میشود.
ازطرفدیگر، مینای دندان وظیفه محافظت از دندانها را دارد. اگر مینا به هردلیلی نازک شود یا ازبینبرود، دندانها مستعد آسیب میشوند. مشکلاتی مانند سیاه شدن دندان از داخل، ناهموار شدن سطح دندان و ایجاد سوراخهای کوچک معمولاً ناشی از ضعف مینای دندان یا همان هیپوپلازی هستند.
علائم همراه با تغییر رنگ داخلی
علت سیاه شدن دندان از داخل هرچه که باشد، علائم مختلفی بهوجود میآورد. در ادامه برخی از این علائم که نشان میدهند مشکل جدی است و نیاز به معاینه دارد، معرفی میشوند.
درد یا حساسیت
یکی از علائم شایع همراه با سیاه شدن داخل دندان، ایجاد درد مزمن هنگام جویدن غذا یا فشار روی دندان است. برخی مواقع حتی در شرایط عادی هم ممکن است درد همچنان باقی بماند. این علامت نشان میدهد آسیب به عصب رسیده است.
بوی بد دهان
دندان سیاه ممکن است حاوی عفونت باشد. این عفونت در واقع نشان میدهد که باکتریها در دهان تجمع کردهاند. وجود باکتریها نیز باعث ایجاد طعم نامطلوب در دهان و بوی بد دهان میشوند.
ترک خوردن یا شکنندگی دندان
اگر علت سیاه شدن دندان از داخل پوسیدگی یا ضعف مینای دندان باشد، دندان مستعد آسیبهای بیشتر از جمله شکستگی یا ترک خوردن است. قبلاز بروز این اتفاق باید علت سیاه شدن را پیدا کنید و به درمان آن بپردازید.
روشهای تشخیص توسط دندانپزشک
دندانپزشک چگونه دلیل سیاه شدن دندان را تشخیص میدهد و راه درمان آن را پیدا میکند؟ این کار با کمک روشهای زیر امکانپذیر است.
معاینه بالینی
سادهترین روش برای تشخیص علت سیاه شدن دندان از داخل، معاینه بالینی است. در این روش پزشک شرایط کلی دهان و دندان را چک میکند و با پرسیدن سوالات مرتبط، علت را پیدا میکند.
عکس رادیوگرافی
بهترین روش تشخیص علت سیاه شدن دندان، استفاده از عکسهای رادیولوژی است. پزشک با کمک این عکسها مشکلاتی که با چشم دیده نمیشوند مانند پوسیدگی، عفونت، شکستگی و مشکلات ریشه را تشخیص میدهد.
روشهای درمان سیاه شدن دندان از داخل
متخصصین با توجه به اینکه چرا دندان از داخل سیاه شده است، بهترین روش درمان را برای بیمار تجویز میکنند. از روشهای درمان این مشکل باید به موارد زیر اشاره کرد.
بلیچینگ داخلی (Internal Bleaching)
دندانهایی که بعد از عصبکشی تیره میشوند باید با استفاده از بلیچینگ داخلی سفید شوند. در این روش باید مواد سفیدکننده درون بافت پالپ قرار بگیرد. بلیچینگ داخلی معمولاً به چند جلسه مراجعه نیاز دارد.
روکش یا لمینت برای دندانهای ضعیف
روکش دندان یک لایه ضخیم است که استحکام بالایی دارد و کاملا شبیه دندان طبیعی است. روکش میتواند تیرگیها را بپوشاند. معمولاً دندانهای عصبکشی شده و پرشده به روکش نیاز دارند.
لمینت راهکار دیگری است که برای تغییر رنگ دندانها مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش باید قسمتی از دندان تراشیده شود تا لایه نازک سرامیکی روی آن قرار بگیرد.
تعویض پرکردگیهای فلزی با کامپوزیت سفید
با توجه به اینکه در بسیاری از مواقع، علت سیاه شدن دندان از داخل پرکننده فلزی است، میتوان از کامپوزیت سفید بهعنوان پرکننده استفاده کرد. این ماده همرنگ دندان طبیعی است و باعث حساسیت دندان به گرما و سرما نمیشود.
درمان مجدد ریشه در صورت عفونت
عصبکشی مجدد راهکار دیگری است که جلوی تیرهشدن دندان را میگیرد. در مواقعی که دندان عفونت میکند یا ریشه بهطور کامل درمان نشده است، پزشک باید ریشه را مجدد درمان کند و بخشهای تیره و عفونی را خارج کند.
راههای پیشگیری از سیاه شدن و پوسیدگی دندان
اگر علت سیاه شدن دندان از داخل ژنتیک باشد، خیلی نمیتوانید جلوی آن را بگیرید. بااینحال رعایت موارد زیر تا حد زیادی جلوی سیاه شدن دندان را میگیرد.
رعایت بهداشت دهان
حداقل دوبار در روز مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید. با این کار میتوانید جلوی تجمع پلاک و باکتریها را که عامل اصلی پوسیدگی دندان هستند، بگیرید.
معاینه دورهای در کلینیک
هر چهار ماه تا شش ماه یکبار به کلینیکهای معتبر مراجعه کنید. در این شرایط متخصص میتواند کوچکترین مشکلات را پیشاز بروز علائم حاد تشخیص بدهد و با راهکار مناسب، آنها را درمان کند.
پرهیز از مصرف بیشازحد نوشیدنیهای رنگدار
حتی اگر دندانهای حساسی هم ندارید، باز هم نوشیدنیهای رنگی میتوانند باعث تیرگی و سیاهی دندان شما شوند. از نوشیدن این دسته مایعات بپرهیزید تا نیازی به درمان لکههای دندان نداشته باشید.
مراجعه فوری در صورت ضربه یا شکستگی دندان
شکستگی دندان در اثر ضربه مرگ دندان را بههمراه دارد. در این شرایط درمان سیاهی دندان مشکل و هزینهبر است. پس زمانی که با این مشکل مواجه شدید، در اولین فرصت به متخصص مراجعه کنید.
سوالات متداول
- آیا دندان سیاه باید کشیده شود؟
خیر، روشهای زیادی برای درمان دندان سیاه وجود دارد. پس بهجز در موارد حاد که پوسیدگی و عفونت گسترده شدهاند، نیازی به کشیدن آن نیست.
- آیا بلیچینگ داخلی خطرناک است؟
خیر، اگر متخصصی ماهر انتخاب کنید، بلیچینگ خطرناک است. زمانی که پزشک مهارت کافی ندارد ممکن است بلیچینگ با عوارضی مانند تغییر نامطلوب رنگ، آسیب به مینای دندان و حساسیت دندان همراه باشد.
- سیاه شدن دندان بعداز عصبکشی خطرناک است؟
این اتفاق در بسیاری از مواقع نشاندهنده وجود مشکل است؛ اما خطرناک نیست. برای اطمینان از عادی بودن شرایط دندان، باید با پزشک خود مشورت کنید.
سخن پایانی
علت سیاه شدن دندان از داخل میتواند پوسیدگی دندان، خونریزی داخلی، مصرف داروهای خاص یا حتی مشکلات ژنتیکی باشد. ازاینرو، باید با بروز اولین نشانههای سیاه شدن دندان به کلینیک دندانپزشکی مراجعه کنید و از یک متخصص ماهر مشاوره بگیرید. برای این منظور میتوانید به کلینک سما که کادری مجرب و کاربلد دارد، مراجعه کنید و از خدمات باکیفیت آنها بهرهمند شوید.